Bij Curando geloven we dat schoonheid, creatie en verbeelding een plek verdienen in de zorg. Ouderen verliezen hun liefde voor kunst niet, soms alleen de kansen om ze nog actief te beleven. Kunst is een krachtige bron van persoonlijke zingeving, vooral wanneer woorden tekortschieten of verbinding moeilijk wordt. Kunst laat mensen opnieuw voelen, helpt om emoties uit te drukken en om zichzelf te zijn.
Net daarom organiseert Curando een reizende tentoonstelling met Belgische dierenschilderijen uit de 19de eeuw. Met ‘Curando: zorg die je voelt, kunst die je raakt’ brengt de zorgorganisatie kunst letterlijk tot bij bewoners. De tentoonstelling koppelt kunstbeleving aan slow art: bewust vertragen, langer kijken en samen ontdekken. Tegelijk doet Curando een oproep aan musea en particuliere verzamelaars om kunstwerken in bruikleen te geven, zodat het initiatief in de toekomst kan groeien en telkens nieuwe kunst naar de zorgvragerskomt.
Cultuur in de zorg
Bij Curando krijgen natuur en cultuur bewust een plaats in de zorg. Rond de verschillende woon- en zorgsites investeert de organisatie al in groene parken, belevingstuinen, levend erfgoed en ontmoetingsplekken. Ook binnen wil Curando meer bieden dan een functionele woon- en zorgomgeving. Kunst, cultuur, verbondenheid en verbeelding maken er mee deel uit van een omgeving waarin mensen zich echt thuis voelen.
Die visie leidde de voorbije jaren ook tot de opbouw van een eigen kunstcollectie. Curando koos daarbij niet voor louter decoratieve reproducties, maar verzamelde onder meer landschappen en dierentaferelen van Belgische kunstenaars. Zo ontstond geleidelijk aan een samenhangende collectie die de ontwikkeling van de Belgische dierenschilderkunst van de 19de en het begin van de 20ste eeuw illustreert. De collectie toont hoe die kunst evolueerde van de romantische idealisering van het plattelandsleven naar realisme en vervolgens naar een meer impressionistische aandacht voor licht, sfeer en beweging.
De werken reizen van woonzorgcentrum naar woonzorgcentrum en krijgen zo een plaats midden in het dagelijkse leven van bewoners en bezoekers. Voor Curando is cultuur geen extraatje, maar een manier om mensen te laten beleven, herinneren, ontmoeten en zich verbonden te voelen met de wereld rondom hen.
“Veel van onze bewoners kunnen niet meer naar een museum of tentoonstelling. Daarom keren we de beweging om en brengen we kunst tot bij hen. Zo blijft cultuur deel uitmaken van hun dagelijks leven en creëren we ruimte voor verwondering, herinnering en ontmoeting.” vertelt Dirk Lips, algemeen directeur Curando vzw.
Slow art: tijd nemen om echt te kijken
Aan de kunsttentoonstelling koppelt Curando het concept slow art. Waar kunst vandaag vaak snel wordt bekeken, nodigt slow art mensen uit om langere tijd bij één werk stil te staan. Niet de kunsthistorische kennis staat daarbij centraal, maar het kijken zelf.
Bewoners en bezoekers worden uitgenodigd om rustig te kijken naar een dier, een landschap, het licht of een detail en om daar samen over te praten. Net daarin ziet Curando een bijzondere meerwaarde voor de ouderenzorg. De landschappen, boerderijen, schapen, koeien, paarden en andere dieren op de schilderijen kunnen bijvoorbeeld herinneringen oproepen aan het vroegere plattelandsleven. Het kunstwerk wordt zo niet alleen iets om naar te kijken, maar ook een aanleiding tot een gesprek, een herinnering of een gedeeld moment.
Slow art sluit daarmee nauw aan bij wat Curando ook in de zorg belangrijk vindt: vertraging, verwondering en samen beleven.
Oproep aan musea en privéverzamelaars
In de Curando-collectie bevinden zich onder meer werken van Eugène-Joseph Verboeckhoven, Charles-Ferdinand Ceramano, Louis Robbe, Alfred Verwee, Eugène Rémy Maes, Charles Boland, Jef Van Leemputten, Isidore Verheyden, Adelin Verly en Albert Caullet.
Curando wil het initiatief de komende jaren verder uitbreiden en de tentoonstelling regelmatig vernieuwen. Daarom richt de organisatie zich ook tot musea, erfgoedinstellingen en particuliere kunstverzamelaars.
Curando wil onderzoeken of kunstwerken tijdelijk in bruikleen kunnen worden gegeven om ze binnen woonzorgcentra tentoon te stellen. Zo zouden bewoners kunnen kennismaken met werken die anders alleen in musea, depots of privécollecties te zien zijn.
De praktische voorwaarden rond transport, verzekering, veiligheid en bewaring vragen uiteraard overleg. Toch wil Curando het gesprek bewust openen.
“Heel wat waardevolle kunstwerken blijven voor een groot publiek onzichtbaar, terwijl ze net op onverwachte plekken veel kunnen betekenen. Met deze oproep willen we musea en verzamelaars uitnodigen om mee na te denken over een bredere toegankelijkheid van kunst. Een woonzorgcentrum kan evengoed een plek zijn waar kunst raakt, vragen oproept en mensen samenbrengt.” vindt Dirk Lips, algemeen directeur Curando vzw.
Uitnodiging aan de zorgsector
Met deze oproep wil Curando niet alleen de eigen tentoonstelling laten groeien, maar ook bruggen bouwen tussen de zorg- en cultuursector. Curando hoopt dat het project ook andere zorgorganisaties inspireert om kunst en cultuur een structurelere plaats te geven in hun werking.
Kunst hoeft daarbij niet beperkt te blijven tot schilderkunst. Muziek, theater, literatuur, dans, fotografie en andere artistieke disciplines kunnen evenzeer een verbinding vormen tussen een woonzorgcentrum en de samenleving.
De kunsttentoonstelling is van 13 november tot 17 december 2026 te bezichtigen in WZC Marialove, Gauwelstraat 24, 8551 Heestert (Zwevegem) en is vrij toegankelijk. Gratis slow art gidsbeurten kunnen steeds worden aangevraagd.